Ngày 09/4/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư 14/2026/TT-BKHCN, tạo ra nhiều thay đổi đáng chú ý trong hoạt động công bố hợp quy. Quy định mới không chỉ hoàn thiện quy trình mà còn thể hiện rõ định hướng quản lý hiện đại: tăng tính minh bạch, linh hoạt và nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp.
Một trong những điểm cốt lõi là việc gắn công bố hợp quy với mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ. Thay vì áp dụng một cách đồng loạt, Thông tư cho phép lựa chọn phương thức đánh giá phù hợp với từng nhóm đối tượng. Với các sản phẩm có mức độ rủi ro thấp, doanh nghiệp có thể chủ động thực hiện tự đánh giá dựa trên kết quả thử nghiệm hợp lệ; trong khi đó, các sản phẩm có rủi ro cao vẫn cần thông qua tổ chức chứng nhận để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy.
Cách tiếp cận này giúp giảm bớt thủ tục không cần thiết, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp linh hoạt hơn trong quá trình tuân thủ quy định. Tuy nhiên, đi kèm với đó là yêu cầu cao hơn về trách nhiệm. Sau khi công bố hợp quy, doanh nghiệp phải duy trì liên tục sự phù hợp của sản phẩm với quy chuẩn kỹ thuật, thực hiện kiểm soát chất lượng và giám sát định kỳ trong suốt quá trình sản xuất và lưu thông trên thị trường.
Một điểm đáng chú ý khác là quy trình công bố hợp quy được số hóa thông qua cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng. Việc đăng ký, xác nhận và lưu trữ thông tin được thực hiện trên hệ thống giúp nâng cao tính minh bạch và khả năng truy xuất. Trong trường hợp hệ thống chưa hoàn thiện, cơ chế nộp hồ sơ trực tiếp vẫn được duy trì nhằm đảm bảo không làm gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp.
Song song với đó, yêu cầu về hồ sơ cũng được quy định chặt chẽ và có hệ thống hơn. Doanh nghiệp cần xây dựng đầy đủ tài liệu chứng minh sự phù hợp của sản phẩm, từ mô tả kỹ thuật, quy trình sản xuất đến kết quả thử nghiệm và kế hoạch kiểm soát chất lượng. Đây là cơ sở quan trọng để phục vụ công tác hậu kiểm của cơ quan quản lý nhà nước.
Thông tư cũng nhấn mạnh nghĩa vụ công khai thông tin công bố hợp quy và sử dụng dấu hợp quy trước khi đưa sản phẩm ra thị trường. Trong trường hợp phát sinh sự không phù hợp, doanh nghiệp phải chủ động thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định pháp luật, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào cơ quan quản lý như trước đây.
Ngoài ra, việc công bố lại được yêu cầu khi có sự thay đổi về quy chuẩn kỹ thuật hoặc đặc tính của sản phẩm, nhằm đảm bảo thông tin công bố luôn phản ánh đúng thực tế.
*Ảnh minh họa.
Có thể thấy, Thông tư 14/2026/TT-BKHCN đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm, phù hợp với thông lệ quốc tế. Trong bối cảnh đó, vai trò của các tổ chức đánh giá sự phù hợp ngày càng trở nên quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt đối với các sản phẩm có yêu cầu quản lý nghiêm ngặt.
Trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, Viện Vật liệu Xây dựng là cơ quan có chuyên môn sâu về nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá chất lượng. Trực thuộc Viện, Văn phòng chứng nhận là đơn vị thực hiện hoạt động đánh giá và chứng nhận hợp quy đối với sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng, được cơ quan có thẩm quyền chỉ định và công nhận theo quy định của pháp luật về đánh giá sự phù hợp, phù hợp với yêu cầu của các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
Với năng lực chuyên môn và hệ thống quản lý chất lượng được thiết lập theo quy định, hoạt động chứng nhận hợp quy của đơn vị góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ yêu cầu pháp lý, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Tải chi tiết Thông tư tại đây: Thông tư 14/2026/TT-BKHCN.Pdf